ANTİPSİKOTİK İLAÇ KULLANAN HASTALARDA METABOLİK SENDROM RİSKİNİN ÖNLENMESİ

0
113

 

Şizofren ve psikiyatrik hastalığı olan hasta gruplarının yaşam standartlarının mutlaka takip ve kontrol altında tutulması gerekir.  Atipik antipsikotik ilaçla tedavi edilen şizofren ve psikiyatrik  hastalarda  metabolik sendrom sıklığı artmıştır. Metabolik sendrom başta bel çevresindeki yağlanma, kan yağlarının yüksekliği,  kan şekeri yüksekliği, hipertansiyon  gibi kriterleri bir arada bulunduran bir hastalık grubudur. Psikiyatrik tedaviye ve ilaç tedavisine başlanan bu hastalarda başlangıçta mutlaka bel çevresi ölçümü yapılmalı ve kan glikozu ve kan yağları açısından değerlendirilmesi gerekir. Atipik antipsikotik ilaç kullanan bu hastalarda tedavi sürecinde kilo alımı gerçekleşir. Bu yüzden tedavi sürecinde mutlaka beslenme açısından bir uzman yardımı alınmalı ve bu hastalara bir beslenme programı düzenlenmelidir. Bozulmuş glikoz töleransı, Tip 2 Diyabet (şeker hastalığı) da gözlenen hastaların beslenmeleri 3 ana öğün ve 2-3 saatte bir ara öğün şeklinde olmalıdır. Ara öğünde kayısı, şeftali, kiraz gibi glisemik indeksi düşük meyvelerle beraber 1 bardak süt veya ayran verilmesi kan şekerini dengeler. Ayrıca ara öğün yapılması  bel çevresndeki yağlanmayı azaltır.

Bel çevresinin kadınlarda 84 cm, erkeklerde 90 cm’in üzerinde olması bir abdominal obezite göstergesidir. Bel çevresi bu değerlerin üstünde olan hastaların düzenli  beslenme ve günde 30 dakika yürüyüşlerle zayıflaması sağlanmalıdır. Psikiyatrik hastalarda sigara kullanımına bağlı C vitamini ihtiyacı 3 kat artmıştır. Kahvaltılarda maydanoz tere roka gibi yeşilliklerin tüketilmesi, öğünlerde salata tüketimi ve salataya bol limon sıkılarak artmış C vitamini ihtiyacı giderilebilir. Ayrıca yeşil biber ve  kırmızı biber C vitamininden zengindir, öğünlerde yemekle beraber  çiğ olarak tüketilebilir.

Kolesterol yüksekliği  ve kan yağlarında yükseklik görülen psikiyatrik hastalarda dikkat edilmesi gereken en önemli nokta sebze ve meyve  tüketimini arttırmaktır. Sebze yemekleri ve salata tüketmek kolesterolü  ve kan yağlarını düşürür. Meyveyi  de porsiyon kontrolüyle ve yanında süt, yoğurt, ayranla tüketmek de kolesterolü düşürür, aynı zamanda kan şekerini dengeler ve bel çevresindeki bölgesel yağlanmayı azaltır.

Bu tür hastalarda beyaz ekmek yerine tam tahıllı ekmek tüketimini öneririm. Çavdar ekmeği, kepekli ekmek, tam buğday ekmeği lif içeriği yüksek olduğu için kolesterol düzeyi  ve kan şekeri seviyesine  olumlu katkıda bulunur. Ayrıca günde 2-3 adet yeşil çay tüketimi vücutta antioksidant alımını arttırarak stresi azaltır, metabolizmayı hızlandırır. Hastaların bu öneriler doğrultusunda antipsikotik ilaçların yan etkilerini azaltması muhtemeldir. Şizofren ve antipsikotik tedavi alan psikiyatrik hastaların tedavi sürecinde mutlaka bir beslenme uzmanı tarafından takip ve kontrol altında tutulması kalp hastalıkları ve metabolik sendrom riskini azaltıp, yaşam standartlarını yükseltmesini sağlar.

CEVAP VER